سجده پیامبر

آيا پيامبر(صلى الله عليه وآله)، براى سجده نماز، از مهر استفاده مى كرد؟

رسول خدا(صلى الله عليه وآله) بر خاك و زمين سجده مى كرد و در سجده، چيزى را بين پيشانى و زمين حائل قرار نمى داد[1]. او مى فرمود: «جعلت لى الارض مسجد و طهورا[2] ; زمين براى من سجده گاه و پاك كننده، قرار داده شده است». در اين باره، علاوه بر سنت پيامبر، از شيوه اصحاب نيز مى توان ياد كرد. به اين موارد دقت كنيد:
1. پيامبر، مسلمانان را نيز بدين كار امر مى كرد ; روزى پيامبر يكى از اصحاب خود را ديد كه بر لايه عمامه اش سجده مى كرد ; با دست مباركش به او اشاره كرد و فرمود: عمامه ات را بردار و به پيشانى اش اشاره نمود[3]. همچنين وقتى ديد كه بلال حبشى بر گِردىِ عمامه اش سجده كرد تا داغى زمين آزارش ندهد، پيامبر با دست خود عمامه بلال را از زير پيشانى او بيرون كشيد و فرمود: «بلال! پيشانى ات را بر خاك گذار»[4] و به صهيب نيز فرمود: «ترب وجهك يا صهيب ; پيشانى ات را بر خاك گذار»[5] و به رباح نيز چنين فرمود[6].
2. سيره ياران پيامبر هم سجده بر روى زمين بود ; جابر بن عبدالله انصارى مى گويد: من نماز ظهر را با پيامبر مى گزاردم ; مشتى از سنگريزه در دست گرفته و آنها را دست به دست مى كردم تا خنك شوند و به هنگام نماز، بر آنها سجده كنم[7].
بيهقى يكى از دانشمندان اهل سنت، درباره تبيين اين حديث مى نويسد: اگر سجده بر لباس متصل به بدن جايز بود، قطعاً اين كار آسان تر از خنك كردن سنگريزه ها در كف دست و قرار دادن آنها براى سجده بود[8].
خباب بن ارت مى گويد: «به رسول خدا(صلى الله عليه وآله) از شدت حرارت زمين كه پيشانى و دست ها را آزار مى داد، شكايت كرديم. او به شكايت ما پاسخ نگفت»[9].
3. خاك بايد پاك باشد و از همين روست كه شيعيان تكه اى گِلِ خشك شده را براى اطمينان از پاكى آن، با خود برمى دارند و چه بسا كه براى تبرك آن را از خاك مبارك كربلا كه شهادت گاه امام حسين(عليه السلام) است، بر مى گيرند ; همان گونه كه بعضى از اصحاب، از سنگ ريزه هاى مكه بر مى داشتند تا در سفر، بر آنها سجده كنند.
4. مهر، موضوعيت ندارد و در زمان پيامبر(صلى الله عليه وآله) تمام زمين مهر بوده است و پيشانى را روى زمين مى گذاشتند. از اين رو، براساس روايات معصومين، سجده بايد بر زمين و روييدنى هاى زمين ـ غير از خوردنى ها و پوشيدنى ها ـ باشد و از نظر عالمان شيعه نيز برخاك زمين يا سنگ و امثال آن سجده كردن، كافى است. شيعيان بر خاك، زمين، سنگ ريزه، تخته سنگ و ديگر اجزاى زمين و روييدنى هاى آن، مانند حصير، سجده مى كنند و نه بر فرش، پارچه، چيزهاى خوردنى و زينتى و اين، برگرفته از روايات بسيارى است كه در كتاب هاى شيعه و سنى وارد شده اند.
5. سنگ و خاك، «مسجود عليه» است و نه «مسجود له» ; يعنى «بر» خاك و سنگ سجده مى شود و «به» آن سجده نمى شود. دقت در اين نكته، پاسخ به كسانى است كه شبهه پرستش مهر توسط شيعه را بر زبان جارى مى سازند![10]
6. سجده، آخر خضوع و فروتنى است و اين با سجده كردن بر سجاده، فرش، پارچه و زينتى هاى گران قيمت، به دست نمى آيد و تنها راه تحققش، اين است كه ارزشمندترين قسمت بدن را كه پيشانى است، بر ارزان ترين چيز كه خاك است، بگذاريم.
سجده بر خاك و يا قطعه اى از زمين، نشان از سجده براى خداست و اين بر خاك ساييدن پيشانى، به نوعى خضوع در پيشگاه پروردگار تلقى مى شود. اين نهادن پيشانى بر زمين و سجده كردن بر خاك، مناسب ترين حالت سجده در برابر خداست و بيشترين فروتنى و تواضع در پيشگاه معبود را در خود دارد. اين كار، انسان را به ياد ريشه و اصل او، يعنى خاك مى اندازد. خداى تعالى مى فرمايد: (مِنْها خَلَقْناكُمْ وَ فِيها نُعِيدُكُمْ وَ مِنْها نُخْرِجُكُمْ تارَةً أُخْرى )[11] ; «از آن[خاك] آفريديمتان و بدان بازتان مى گردانيم و بار ديگر، از آن بيرون مى آوريمتان». هشام از امام صادق(عليه السلام) پرسيد: مرا آگاه ساز بر چه سجده رواست و بر چه ناروا؟ حضرت فرمود: سجده تنها بر زمين و آن چه مى رويد، جايز است ; جز آن چه كه پوشيدنى و خوردنى است. باز پرسيد: فدايت شوم! فلسفه آن چيست؟ وى فرمود: زيرا سجده خضوع در پيشگاه خداوند عزوجل است ; پس نشايد كه بر پوشيدنى و خوردنى انجام گيرد ; زيرا دنياگرايان، بنده خوردنى ها و پوشيدنى هايند و سجده گر در سجده اش، خداى را پرستش گر است و ناچار نشايد كه پيشانى خود بر معبود دنياگرايان ـ كه فريفته فريبايى آنند ـ بسايند[12].
 
پی نوشت ها
_____________________________
[1]. عايشه: «ما رأيت رسول الله(صلى الله عليه وآله) متقيا وجهه بشىء تعنى فى السجود»; كنزالعمال، رقم 22241 .
[2]. صحيح بخارى، ج 1، ص 91 .
[3]. سنن كبرى، ج 2، ص 105 .
[4]. الحقيقه ماهيه، ص 21 .
[5]. ر.ك: كنزالعمال، حديث 19810 .
[6]. همان، حديث 19777 .
[7]. مسند احمد، ج 3، ص 327 .
[8]. سنن كبرى، ج 2، ص 106 .
[9]. سنن بيهقى، ج 2، ص 105 .
[10]. منشور عقايد اماميه، ص 271 ; الحقيقه ماهيه، ص 38 .
[11]. طه (20 )، آيه 55 .
[12]. وسائل الشيعه، ج 3، باب 1 از ابواب مايسجد عليه .
 

دیدگاه ها

ارسال ديدگاه جديد

(لطفا از درج سوال در ديدگاه ها خودداري فرماييد براي طرح سوالات خود به اين آدرس مراجعه فرماييد)

محتویات این فیلد به صورت شخصی نگهداری می شود و در محلی از سایت نمایش داده نمی شود.
  • آدرس های وب و ایمیل به صورت اتوماتیک به لینک تبدیل می شوند.
  • تگ های مجاز : <a><br><em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • خطوط و پاراگرافها به صورت اتوماتیک جدا سازی می شود.
  •  

 

کد امنیتی
این سوال برای آزمایش کردن شما است که آیا شما یک بیننده واقعی ( انسان ) هستید و یا یک رایانه برای ساخت اسپم .
1 + 0 =
دو عدد را جمع کنید و وارد کنید . به عنوان مثال 1+3 را باید 4 وارد کنید .
By submitting this form, you accept the Mollom privacy policy.